Jorge Luis Borges – Alçaklığın Evrensel Tarihi

Borges Alçaklığın Evrensel Tarihi’nde kadim masalları ve gerçek yaşam öykülerini değiştirerek insanlığa dair, alçaklığın evrensel tarihine dair tespitlerde bulunuyor.

Kitabın 1954 Baskısına Önsöz kısmında Borges bu öyküler için “Öykü yazmaya cesaret edemeyen, bu nedenle de (herhangi bir estetik açıklaması olmaksızın) başkalarının masallarını tahrif edip çarpıtarak kendisini eğlendiren ürkek bir genç adamın sorumsuzca oynadığı bir oyundur bu öyküler. Bu belirsiz alıştırmalardan sonra doğru dürüst bir öykü yazmanın zahmetine girişti bu genç adam. ” demektedir. Buna ekleme yaparak ” Yazarı mutsuz bir adamdı, ama öyküleri yazarak eğlendirdi kendisini; aldığı hazzın yankısı ulaşsın okura.  ” noktalar önsüzü.

Kitabın İlk Baskıya Önsöz kısmında ise Borges kitap hakkında şu bilgileri verir : ” Bu kitabı oluşturan edebi düz yazı alıştırmaları 1933 ve 1934 yıllarında yazıldı. Kaynakları da, sanırım, baştan okuduğum Stevenson ve Chesterton, Sternberg’in ilk filmleri ve herhalde Evaristo Carriego’nun biyografisi. Öykülerde kimi hilelerden yararlandım: rastgele sıralamalar, devamlılıkta ani kaymalar, bir adamın tüm yaşamını iki ya da üç sahneye bölmek (görsel amaçlı, benzer bir kaygı ‘Köşe Tutan’ adlı öyküyü de biçimlendiriyor). Öyküler psikolojik değil, olma iddiası da taşımıyor.  …

Açık ki, okuma, yazmadan sonra gelen bir etkinliktir. Daha alçakgönüllü, daha az sıkıntı veren, daha entelektüel bir uğraştır. ”

Bu kitap için öykülerden öte üslup ve tekniklerle ilgili bir kaç notum olacak. Öncelikle yazarın anlatımı kendine has bir üslubu hissettiriyor. Güzel Bir üslup kokusu öykülerin üzerine sinmiş. Genelde öyküler alt başlıklar halinde bölüm bölüm yazılmış ve öykülerin sayfa sayısı sonlara doğru azalmış. Kitapta ki bazı öyküler ise alıntı. Öyküler dünyanın farklı yerlerinden ve farklı zamanlardan. Kitabın ismiyle müsemma bir şekilde Alçaklığın Evrensel Tarihi’ni anlata öyküler okuyoruz. Kitapta Binbir Gece Masalları’ndan da öyküler yer alıyor.

“Bir eyaletten at çalıp diğerinde satmak ancak ufak bir ayrıntıydı Morell’in suç hayatında. Onun Alçaklığın Evrensel Tarihi’nde hak ettiği yeri almasını sağlayan ”

“Ölmek için hayatta olmak yetiyor,” dedi kalabalığın içindeki kızlardan biri ”

 

Leave a Comment